ปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ(SDH)

การมองปัญหาผ่านตัวปัจจัยกำหนด(determinants) ของมัน Social Determinants of Health มีคนแปลออกมาหลากหลาย ซึ่งอาจหมายถึง“ปัจจัยกำหนดสุขภาพ” หรือปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพ อาจไม่ใช่สาเหตุตรงไปตรงมาอย่างเดียว แต่อาจเป็นปัจจัยกำหนด ก็จะทำให้เข้าใจเรื่องสุขภาพชัดขึ้น สุขภาพจะดีจะเลวขึ้นกับปัจจัยเยอะ และถ้าไปแก้ที่ตัวกำหนดของมันจะเห็นว่าการทำงานของสุขภาพขึ้นอยู่กับ สังคมในวงที่กว้างขึ้นและจำนวนมากอยู่นอกสายสุขภาพ เราเคยพูดถึงมิติที่จะทำให้สุขภาพดีในเรื่องที่กว้างขวางกว่าแค่ระบบบริการสุขภาพ เราพูดกันทั้งเรื่องสันติภาพและเรื่องอื่นๆ เพราะนั่นคือ ข้อเท็จจริงคนในพื้นที่สงคราม สุขภาพก็กระทบไปด้วย ดังนั้น ความคิดในเรื่อง หลายภาคส่วน (multi-sectoral )นี้เพื่อจะสร้างไม่แค่พฤติกรรมที่มีสุขภาวะ รวมถึงนโยบาย สิ่งแวดล้อม และระบบที่มีสุขภาวะ ดำรงอยู่ในแนวคิดปัจจุบันหรือ แนวคิดร่วมสมัย ในการส่งเสริมสุขภาพนานแล้ว

ผศ.ดร.ทพ. สุปรีดา อดุลยานนท์

idx-sdh
Update การศึกษาเรื่องปัจจัยทางสังคมกำหนดสุขภาพ

ระบาดวิทยาล้วน ๆ บางครั้งมันก็มีปัญหาว่ามันไปเจาะที่โรคโดยตรงมากกว่า และปัจจัยกำหนดทางสังคมก็ถูกแตะไม่มากนัก ดังนั้นมันก็ทำให้ขาดความกว้าง ที่เชื่อมโยงถึงนโยบายได้ชัดนอกจากเรื่องการป้องกันโรคขณะเดียวกันสังคมวิทยาเองนั้นก็อาจมีจุดแข็งอยู่ตรงการที่อธิบายสังคมได้อย่างลึกซึ้ง และรอบด้าน แต่อาจจะขาดหลักฐานในเชิงตัวเลขประกอบ และ โน้มนำคนในสายวิทยาศาสตร์เข้ม ๆ หันมาเชื่อได้ ดังนั้น Social Epidemiology จึงเชื่อมสองศาสตร์เข้าหากัน

c-011
บทความเพิ่มเติม โครงการพัฒนาความเป็นธรรมทางสังคม ฯ

ในโครงการ “Closing the Gap” เขาพยายาม address ตัว social determinants of health ซึ่งมี 3 จุดหลักคือ 1. เรื่องค่าจ้างเป็นธรรม หรือ งานที่มีคุณค่า 2. เรื่องความคุ้มครองทางสังคม 3. เรื่องการสนับสนุนการรวมตัวกันและเพิ่มอำนาจต่อรองของแรงงาน ในแวดวงวิชาการของเมืองไทยอะไรคือ arguments ของ social determinants เราขอเสนอเพิ่มเติมจากทั้งสามเรื่องข้างต้นอีกคือ เรื่อง Green GDP, Clean Industry, Fair Trade, Good Governance และ Non-discrimination (จากบทความ ยุทธศาสตร์เพื่อคนกลุ่มเสียเปรียบในสังคมไทย)